ضرورت حضور

این روزها حضور ناشران رسمی که در حوزه‌ی کتاب چاپی فعالیت می‌کنند، در فضای مجازی بیش از پیش به چشم می‌آید و هر روز هم به شمار وب‌سایت‌های نشرهای این‌چنینی افزوده می‌شود. در دینای سایبری می‌توان حضور ایشان را ردیابی کرد که چگونه حضور در این فضا را ضرورت دانسته‌اند. از نشر ققنوس گرفته، تا مرکز و آگه و ماهی و نی و علمی‌فرهنگی و دیگران، هر نشر به فراخور توان و توشه‌اش و بنا بر شیوه‌ی مواجه‌اش با امکان‌های وب و از سویی با توجه به کیفیت استفاده‌اش از این امکان‌ها پایگاهی را در دنیای مجازی سامان داده است که می‌توان با توجه به بضاعت آن پایگاه، رویکرد نشر را نیز نسبت به این ابزار نوظهور یا دیریافته ارزیابی کرد ولی در هر حال فضای مجازی عرصه‌ای است که دیر یا زود استیلای حضورش را می‌قبولاند ولی این‌که این استیلا بر هر یک از حوزه‌های نشر، چگونه ظاهر شود و به چه نحو بازتاب یابد، خود جای کنکاش دارد.
از امکان‌‌های تحت وب می‌توان به گونه‌ای استفاده کرد که صرفن مابه‌ازایی از همان امکان‌های پیشین خارج از وب باشند، گاهی می‌توان از بعضی قابلیت‌های شتاب‌دهنده در این حوزه برای تسهیل فرآید استفاده کرد، گاهی تداخل پاره‌ای از برنامه‌ها موجب می‌شود به‌ناچار وارد فضای زیستی تحت وب بشویم. امروزه با اقبال شبکه‌های اجتماعی تحت وب در میان کاربران، ناشران نیز به این سمت شتافته‌اند تا این امکان حضور برایشان تبدیل به ضرورت وجود شود، گروهی از ناشران با تزریق اندیشه‌ی نسل جوان و عجین با دنیای سایبری، به‌جای بهره‌گیری از المان‌های پیشین در این فضا، به بهره‌گیری از مولفه‌های موجود در این پیوستار پرداخته‌اند به گونه‌ای که این فضا برای نشر ایشان موجودیتی را تعریف کرده است که با حذف فضای سایبری، آن موجودیت دچار نقصان می‌شود به عبارت دیگر، گاهی یک نشر از امکان‌هایی در دنیای مجازی استفاده می‌کند که مابه‌ازای همان امکان‌های پیشین با کیفیت و استاندارد بالاتری هستند برای نمونه، نامه‌نگاری و سفارش کالا از آن جمله‌اند، ولی گاهی یک نشر از امکان‌هایی بهره می‌جوید یا برای خود فضای فعالیتی را تعریف و تولید می‌کند که صرفن در همان نوع زیست، قابلیت بروز و کنش دارد. در هر حال، نشرها به فراخور این‌که به چه میزان آگاهی نسبت به این مقوله رسیده‌اند، از آن برداشت می‌کنند ولی آن‌چه در باره‌ی نشرهای فارسی‌زبان قابل اشاره و طرح است، استفاده‌ی حداقلی و بسیار ابتدایی از امکان‌های فضای سایبری است به‌گونه‌ای که این تصور را ایجاد می‌کند که ناشر مورد نظر به این امر مجبور بوده است.
باید این نکته را همیشه در نظر آورد که پدیده‌های جدید و امکان‌های نوظهور لزومن تکمیل‌کننده و یا نسخه‌ی به‌روزشده‌ی قدیمی‌ها نیستند بلکه با نگاهی وسیع‌تر می‌توان به امکان‌های بهتری دست یافت که لزومن در امتداد راه پیشین قرار ندارند ولی زیست متفاوتی را می‌توانند پیش بکشند. شاید بهترین کار شجاعت در برابر ناشناخته‌ها یا امکان‌های ارزیابی نشده است بدون آن‌که از بررسی منطقی آن‌ها سر باز زنیم. با همه‌ی این احوال، دنیای سایبری امکانی را در اختیار نهاده است که دیگر جزیی از ضرورت‌های ادامه‌ی حیات شده است و در صورت تمایل به زیست و حضور، باید قواعدش را آموخت چه بهتر این‌که از پتانسیل حداکثری آن نیز بهره‌برداری شود. متاسفانه نشرهای ما حتا در همان ساختار پیشنی خود نیز دچار چنان انحتاطی هستند که امید به بهبودشان بسیار ساده‌دلانه است چه برسد به این‌که بخواهیم به موجودیت کنونی ایشان در حوزه‌ای متفاوت دل ببندیم.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.